Jul 10 2026

Jul 10 2026 | शुक्रवार, आषाढ २६ गते २०८३

डा. मोहनचन्द्र रेग्मीको नेतृत्वमा रूपान्तरणको यात्रामा निजामती कर्मचारी अस्पताल

सरकारी अस्पतालको नाम सुन्नासाथ सीमित सेवा, भीडभाड, ढिलो उपचार प्रक्रिया र कमजोर व्यवस्थापनको धारणा अझै धेरैको मनमा छ। तर काठमाडौंको नयाँ बानेश्वरस्थित निजामती कर्मचारी अस्पतालले पछिल्ला दुई वर्षयता यही धारणा बदल्ने प्रयास गरिरहेको छ। पूर्वाधार विस्तारदेखि विशिष्टीकृत स्वास्थ्य सेवा, डिजिटल प्रणाली, सुशासन र सेवाग्राहीमैत्री व्यवस्थापनसम्मका सुधार योजनाले अस्पताललाई क्रमशः आधुनिक स्वास्थ्य संस्थाका रूपमा रूपान्तरण गर्ने अभियान अघि बढिरहेको देखिन्छ।

वि.सं. २०८१ सालमा डा. मोहनचन्द्र रेग्मी कार्यकारी निर्देशकको जिम्मेवारी सम्हालेपछि अस्पतालले दीर्घकालीन विकासलाई केन्द्रमा राखेर विभिन्न सुधार कार्यक्रम अघि बढाएको छ। अस्पताल प्रशासनका अनुसार सेवा विस्तारसँगै गुणस्तर, दक्षता र पारदर्शितालाई संस्थागत गर्ने लक्ष्यका साथ पूर्वाधार, प्रविधि र व्यवस्थापनमा एकसाथ काम भइरहेको छ।

पूर्वाधार विस्तार : बढ्दै सेवा क्षमता

अस्पतालमा सुरु भएको सबैभन्दा महत्वाकांक्षी परियोजनामध्ये दुई सय शय्याको अत्याधुनिक भवन निर्माण प्रमुख हो। निर्माण सम्पन्न भएपछि अस्पतालको सेवा क्षमता उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। नयाँ भवनमा आधुनिक शल्यक्रिया कक्ष, सघन उपचार कक्ष (आईसीयू), विशेषज्ञ वार्ड तथा थप विशिष्टीकृत सेवा सञ्चालनका लागि आवश्यक पूर्वाधार तयार हुनेछ।

स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार सरकारी अस्पतालको दीर्घकालीन विकासका लागि पूर्वाधार विस्तार पहिलो आधार हो। निजामती कर्मचारी अस्पतालले यही आवश्यकतालाई प्राथमिकतामा राखेको देखिन्छ।

विशिष्टीकृत उपचार सेवातर्फ अग्रसर

नेपालमा मुटुरोगका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै अस्पतालमा क्याथ ल्याब स्थापना गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। सेवा सञ्चालनमा आएपछि मुटुसम्बन्धी परीक्षण तथा उपचार सरकारी अस्पतालमै सहज रूपमा उपलब्ध हुने अपेक्षा गरिएको छ।

त्यसैगरी क्यान्सर उपचारका लागि आवश्यक ब्रेकीथेरापी सेवा विस्तारको तयारी पनि भइरहेको छ। यी सेवाले अस्पताललाई विशिष्टीकृत उपचार केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्यलाई सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

डिजिटल अस्पतालतर्फको यात्रा

अस्पतालले सूचना प्रविधिलाई सेवा सुधारको मुख्य आधारका रूपमा अघि सारेको छ। बिरामीको अभिलेख व्यवस्थापन, प्रशासनिक प्रक्रिया, सेवा प्रवाह तथा सूचना प्रणालीलाई क्रमशः डिजिटल माध्यममा रूपान्तरण गर्ने काम भइरहेको छ। डिजिटल प्रणाली पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन भएपछि सेवाग्राहीको समय बचत हुनुका साथै अस्पतालको प्रशासनिक कार्य थप व्यवस्थित, पारदर्शी र प्रभावकारी हुने विश्वास गरिएको छ।

महिला स्वास्थ्यलाई विशेष प्राथमिकता

प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञका रूपमा लामो अनुभव भएका डा. रेग्मीले महिला स्वास्थ्यलाई अस्पतालको प्राथमिकतामध्ये एक बनाएका छन्। विशेषगरी आङ खस्ने, पिसाब चुहिने तथा पेल्भिक फ्लोरसम्बन्धी समस्याको विशेषज्ञ उपचार सेवा विस्तारमा अस्पतालले विशेष ध्यान दिएको छ। नेपालमा हजारौं महिलाले यस्ता समस्यालाई लामो समयसम्म लुकाएर बस्ने अवस्था रहेको सन्दर्भमा सरकारी अस्पतालमै गुणस्तरीय विशेषज्ञ सेवा विस्तार हुनु सार्वजनिक स्वास्थ्यका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ।

उपचारसँगै शिक्षा र अनुसन्धान

अस्पताललाई उपचार केन्द्रमा मात्र सीमित नराखी चिकित्सा शिक्षा, अनुसन्धान तथा विशेषज्ञ जनशक्ति उत्पादनसँग जोड्ने अवधारणामा पनि काम भइरहेको छ। बी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा लामो समय अध्यापन र अनुसन्धानमा संलग्न रहेका डा. रेग्मीले अनुसन्धानमा आधारित स्वास्थ्य सेवा विकासलाई पनि प्राथमिकतामा राखेका छन्।

स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार अनुसन्धान र उपचारलाई सँगसँगै अघि बढाउने अस्पतालहरू दीर्घकालमा अझ प्रभावकारी स्वास्थ्य संस्था बन्ने गर्छन्।

व्यवस्थापनमा पारदर्शिता र सुशासन

अस्पतालले व्यवस्थापन सुधारलाई पनि उत्तिकै महत्व दिएको छ। सुरक्षा, सरसफाइलगायत सेवा खरिद प्रक्रियामा खुला प्रतिस्पर्धा, पारदर्शिता र विधिसम्मत प्रणालीलाई प्राथमिकता दिइएको अस्पताल प्रशासनको भनाइ छ। यसले सार्वजनिक संस्थामा सुशासन र उत्तरदायित्वलाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सेवाग्राहीलाई केन्द्रमा राखेर नयाँ अभ्यास

सरकारी कर्मचारीलाई सामान्य स्वास्थ्य सेवाका लागि अस्पतालसम्म धाउनुपर्ने अवस्थालाई सहज बनाउन सिंहदरबारभित्र स्वास्थ्य सेवा एकाइ सञ्चालनमा ल्याइएको छ। संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय रहेको भवनबाट सञ्चालन भइरहेको उक्त एकाइले कार्यस्थलमै आधारभूत स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ।

यस्तै, उपचारपछि औषधि लिन अस्पताल बाहिर जानुपर्ने बाध्यता अन्त्य गर्ने उद्देश्यले अस्पताल परिसरमै नयाँ औषधि केन्द्र सञ्चालनको प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। उपचार र औषधि एउटै परिसरबाट उपलब्ध गराउने अवधारणाले सेवाग्राहीको सुविधा बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।

डा. मोहनचन्द्र रेग्मी को हुन्?

डा. मोहनचन्द्र रेग्मी नेपालका वरिष्ठ प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञमध्ये एक हुन्। उनले बी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानबाट एमबीबीएस तथा प्रसूति एवं स्त्रीरोग विषयमा स्नातकोत्तर अध्ययन पूरा गरेका छन्। त्यसपछि सोही प्रतिष्ठानमा लामो समय प्राध्यापकका रूपमा अध्यापन तथा उपचार सेवामा संलग्न रहे।

महिला स्वास्थ्य, आङ खस्ने, पिसाब चुहिने समस्या, पेल्भिक फ्लोरसम्बन्धी रोग तथा स्त्रीरोग शल्यचिकित्सामा उनको विशेष अनुभव छ। उनका ५० भन्दा बढी अनुसन्धानात्मक लेख अन्तर्राष्ट्रिय जर्नलमा प्रकाशित भइसकेका छन्।

परिवर्तनको सुरुआत, यात्रा अझै बाँकी

अस्पतालमा सुरु गरिएका सबै योजना अझै पूर्ण रूपमा सम्पन्न भइसकेका छैनन्। केही पूर्वाधार निर्माणको चरणमा छन् भने केही सेवा विस्तारको प्रक्रियामा रहेका छन्। तर हालसम्म भएका सुधारका प्रयासले अस्पताललाई नयाँ दिशातर्फ अघि बढाइरहेको संकेत दिएका छन्।

नि:सन्देह, कुनै पनि संस्थाको सफलता एउटै व्यक्तिको प्रयासले मात्र सम्भव हुँदैन। चिकित्सक, नर्स, स्वास्थ्यकर्मी, कर्मचारी, सरकार र सेवाग्राही सबैको साझा योगदानले मात्र संस्थागत परिवर्तन सम्भव हुन्छ। नेतृत्वको भूमिका भने ती सबै प्रयासलाई एउटै उद्देश्यतर्फ उन्मुख गराउनु हो।

निजामती कर्मचारी अस्पतालमा पछिल्ला दुई वर्षयता सुरु भएका पूर्वाधार विस्तार, सेवा सुधार, डिजिटल रूपान्तरण, सुशासन र विशिष्टीकृत उपचारका पहलहरूले सरकारी अस्पताल पनि स्पष्ट दृष्टिकोण, प्रभावकारी व्यवस्थापन र निरन्तर कार्यान्वयनका माध्यमबाट परिवर्तन हुन सक्छ भन्ने सन्देश दिएका छन्। आगामी दिनमा यी योजना निर्धारित समयमै सम्पन्न भए निजामती कर्मचारी अस्पताल नेपालका सरकारी स्वास्थ्य संस्थामध्ये आधुनिक, सेवामैत्री र विशिष्टीकृत अस्पतालका रूपमा स्थापित हुने आधार अझ बलियो बन्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।