ओली पराजित, नयाँ राजनीतिको उदय

झापा-५ मा ऐतिहासिक उलटफेर: ओलीको गढमा नयाँ राजनीतिक लहर

राजेश धामी
मंगलवार , फाल्गुण २६, २०८२

कुनै समय ‘एमाले किल्ला’ भनेर चिनिने झापा जिल्ला पछिल्लो प्रतिनिधिसभा निर्वाचनसँगै नयाँ राजनीतिक सन्देशको केन्द्र बनेको छ।

लामो समयसम्म एमालेको आधार क्षेत्र झापामा आएको अप्रत्याशित परिणामले नेपाली राजनीतिमा गहिरो बहस सुरु गराएको छ। विशेषगरी झापा-५ मा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको हारले केवल एउटा निर्वाचन क्षेत्रको परिणाम मात्र होइन, बदलिँदो मतदाताको मनोविज्ञान र राजनीतिक प्रवृत्तिको संकेत दिएको छ।

झापा- ५ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार बालेन्द्र शाहसँग ओली झन्डै ५० हजार मतान्तरले पराजित भए। यस्तो ठूलो मतान्तरले भएको हारले एमालेभित्र मात्र होइन, समग्र नेपाली राजनीतिमा पनि ठूलो तरंग पैदा गरेको छ। धेरैले यसलाई केवल ओलीको व्यक्तिगत हार नभई एमालेको परम्परागत प्रभावमा आएको ठूलो चुनौतीका रूपमा हेरेका छन्।

केपी शर्मा ओली झापाको राजनीतिमा मात्र होइन, राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि चार दशकभन्दा बढी समयदेखि प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा चिनिँदै आएका थिए। बहुदलपछि भएका अधिकांश निर्वाचनमा उनले झापा–५ बाट सहज विजय हासिल गर्दै आएका थिए। यही कारणले यो क्षेत्रलाई उनको सुरक्षित राजनीतिक आधार क्षेत्र मानिन्थ्यो। तर पछिल्लो निर्वाचन परिणामले त्यो धारणा पूर्ण रूपमा बदलिएको देखिन्छ।

इतिहास हेर्दा २०४८ सालदेखि झापा-५ ओलीको बलियो गढ मानिन्थ्यो। यद्यपि २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा उनी माओवादी नेता विश्वदीप लिङ्देनसँग पराजित भएका थिए।

झापा- ५ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार बालेन्द्र शाहसँग ओली झन्डै ५० हजार मतान्तरले पराजित भए। यस्तो ठूलो मतान्तरले भएको हारले एमालेभित्र मात्र होइन, समग्र नेपाली राजनीतिमा पनि ठूलो तरंग पैदा गरेको छ। धेरैले यसलाई केवल ओलीको व्यक्तिगत हार नभई एमालेको परम्परागत प्रभावमा आएको ठूलो चुनौतीका रूपमा हेरेका छन्।

इतिहास हेर्दा २०४८ सालदेखि झापा-५ ओलीको बलियो गढ मानिन्थ्यो। यद्यपि २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा उनी माओवादी नेता विश्वदीप लिङ्देनसँग पराजित भएका थिए। त्यो हारलाई अपवादका रूपमा लिइन्थ्यो। त्यसपछि २०७४ र २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उनले अत्यधिक मत ल्याएर पुनः आफ्नो प्रभाव कायम राखेका थिए। तर यसपालिको परिणामले त्यो निरन्तरता तोडेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो परिणामलाई केवल मतको अंकगणितमा सीमित राखेर बुझ्न सकिँदैन। यसको पछाडि स्थानीय राजनीतिक अवस्था, मतदाताको अपेक्षामा आएको परिवर्तन, पार्टीभित्रको संगठनात्मक समस्या, र नयाँ राजनीतिक प्रवृत्तिको प्रभावजस्ता धेरै पक्षहरू जोडिएका छन्। झापा कम्युनिस्ट आन्दोलनको ऐतिहासिक केन्द्र मानिने भएकाले यहाँको राजनीतिक परिवर्तन अझ महत्वपूर्ण मानिएको छ।

नेपाली राजनीतिमा नयाँ राजनीतिक चेतना, बदलिँदो मतदाताको मनोविज्ञान र वैकल्पिक नेतृत्वको उदयलाई संकेत गरेको छ। आगामी दिनमा परम्परागत दलहरूले मतदाताको अपेक्षा र नयाँ राजनीतिक प्रवृत्तिलाई कसरी सम्बोधन गर्छन् भन्ने कुरा नै नेपाली राजनीतिका लागि निर्णायक बन्ने देखिन्छ।

झापाबाटै उदाएका ओलीले तीन दशकभन्दा बढी समय राष्ट्रिय राजनीतिमा निर्णायक भूमिका खेले। प्रधानमन्त्रीका रूपमा उनले देशको राजनीति र विकास बहसमा पनि ठूलो प्रभाव पारेका थिए। तर समयसँगै मतदाताको अपेक्षा परिवर्तन हुँदै गएको देखिन्छ। पहिले नेताप्रतिको निष्ठा र पार्टीप्रतिको प्रतिबद्धताले चुनावी परिणाम निर्धारण गर्ने गर्थ्यो भने अहिले मतदाताले काम, पारदर्शिता र नेतृत्व शैलीको मूल्यांकन गर्न थालेका छन्।

झापा-५ को परिणामले यही परिवर्तनलाई स्पष्ट रूपमा देखाएको छ। लामो समयदेखि परम्परागत दलप्रति असन्तुष्ट बनेका मतदाताहरू वैकल्पिक राजनीति र नयाँ नेतृत्वप्रति आकर्षित हुँदै गएका छन्। विशेषगरी युवा मतदाताहरू पुराना दलबाट टाढिँदै स्वतन्त्र र वैकल्पिक उम्मेदवारतर्फ झुकेको विश्लेषण गरिएको छ।

यसै पृष्ठभूमिमा बालेन्द्र शाहको लोकप्रियता महत्वपूर्ण कारक बनेको देखिन्छ। काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर बनेपछि उनले परम्परागत राजनीतिक ढाँचाभन्दा फरक नेतृत्व शैली प्रस्तुत गरेका थिए। सामाजिक सञ्जालमार्फत सक्रिय संवाद, पारदर्शिता र काममुखी छविले युवामाझ उनको प्रभाव उल्लेखनीय रूपमा बढाएको थियो।

केपी शर्मा ओली झापाको राजनीतिमा मात्र होइन, राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि चार दशकभन्दा बढी समयदेखि प्रभावशाली व्यक्तित्वका रूपमा चिनिँदै आएका थिए। बहुदलपछि भएका अधिकांश निर्वाचनमा उनले झापा–५ बाट सहज विजय हासिल गर्दै आएका थिए। यही कारणले यो क्षेत्रलाई उनको सुरक्षित राजनीतिक आधार क्षेत्र मानिन्थ्यो। तर पछिल्लो निर्वाचन परिणामले त्यो धारणा पूर्ण रूपमा बदलिएको देखिन्छ।

निर्वाचन अभियानका क्रममा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले डिजिटल प्लेटफर्महरूको प्रभावकारी प्रयोग गरेको देखिन्छ। सामाजिक सञ्जाल, अनलाइन अभियान र युवा स्वयंसेवकहरूको सक्रियताले व्यापक जनसमूहलाई आकर्षित गर्न सहयोग गरेको थियो। यसको विपरीत, ओलीको चुनावी अभियान परम्परागत शैलीमै सीमित रहेको टिप्पणी गरिएको छ।

समग्रमा हेर्दा झापा–५ को परिणाम केवल एउटा निर्वाचन क्षेत्रको हार-जितको कथा मात्र होइन। यसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ राजनीतिक चेतना, बदलिँदो मतदाताको मनोविज्ञान र वैकल्पिक नेतृत्वको उदयलाई संकेत गरेको छ। आगामी दिनमा परम्परागत दलहरूले मतदाताको अपेक्षा र नयाँ राजनीतिक प्रवृत्तिलाई कसरी सम्बोधन गर्छन् भन्ने कुरा नै नेपाली राजनीतिका लागि निर्णायक बन्ने देखिन्छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

भर्खरै

ओली पराजित, नयाँ राजनीतिको उदय

लहानमा मल मौज्दात पर्याप्त, थप आपूर्ति पनि हुँदै

नेपालमा हाइड्रोजन सवारी सञ्चालनका लागि सरकारद्वारा सुझाव आह्वान

सुनचाँदीको मूल्य फेरि उकालो, कतिमा हुँदैछ कारोबार ?

ट्रम्पको हस्ताक्षरको कुनै विश्वसनीयता छैन- मोज्तबा खामेनी

विश्वकप फाइनलमा अनुभव र युवा जोशको महासंग्राम, रोजाइमा मेस्सी र यामाल

हिँडाएर गरियो गणेशको उद्धार, बचाउन सकिएन ज्यान : गम्भीर जलनमा सही उद्धार किन महत्वपूर्ण ?

सरकार सय दिनमै प्रतिबद्धताअनुसार अगाडि बढ्न सकेको छैन्: सुदन किराँती

कुखुरापालन व्यवसायबाट यसरी आत्मनिर्भर बने इलामका महेन्द्र

सम्पादक

रमन बडैला

सूचना विभाग दर्ता नम्बर

१८१६/०७६-७७

+977-9869602660

[email protected]

गृहपृष्ठ

अपडेट

ट्रेन्डिङ

भिडियो

लहानमा मल मौज्दात पर्याप्त, थप आपूर्ति पनि हुँदै

नेपालमा हाइड्रोजन सवारी सञ्चालनका लागि सरकारद्वारा सुझाव आह्वान

सुनचाँदीको मूल्य फेरि उकालो, कतिमा हुँदैछ कारोबार ?

ट्रम्पको हस्ताक्षरको कुनै विश्वसनीयता छैन- मोज्तबा खामेनी

स्पेनविरुद्ध मेस्सीको ऐतिहासिक परीक्षा

मेस्सीलाइ रोक्न ‘म्यान मार्किङ’ नगर्ने स्पेनको रणनीति

कांग्रेसले पुरानो गल्ती दोहोर्याउँदैन : गगन थापा

विश्वकपको रौनकमा स्पेनको शाही परिवार, फाइनल हेर्न स्टेडियम जादै

भारतको ७२औँ राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार घोषणा, कार्तिक आर्यन र ममुट्टी उत्कृष्ट अभिनेता

'जलनका घटना नयाँ होइनन्, हाम्रो चासो नयाँ हो'

हरिपूर्वामा पोषणमैत्री विद्यालय निर्माणका लागि विद्यालय स्वास्थ्य तथा पोषण सम्मेलन सम्पन्न

उसको पढ्ने रहर

मूल्यभन्दा ठूलो बच्चाको स्वास्थ्य, बेबी चार्म डायपर अभिभावकको रोजाइमा: अध्यक्ष निशा सेढाई

साउन २६ देखि आयोजना हुने नेपाल मोबिलिटी एक्सपो अपाङ्गमैत्री हुनेछ: कार्यकारी निर्देशक राजकुमार दुलाल

विश्वकपको उपाधिका बलिया दाबेदार फ्रान्स र स्पेनबीच सेमिफाइनलमा भिडन्त

ओली पराजित, नयाँ राजनीतिको उदय

15.8K

15.8K

सम्बन्धित विषय:

सम्पादक

रमन बडैला

सूचना विभाग दर्ता नम्बर

१८१६/०७६-७७

+977-9869602660

सर्च गर्नुहोस्

गृहपृष्ठ

अपडेट

ट्रेन्डिङ

भिडियो